Monday, September 30, 2013

Бөөгийн тухай



Асуулт : Та яаж бөө болж байсан бэ? Нууц биш бол яриач
Хариулт: Би 13 настайгаасаа эхлээд унтаж чадахгүй, унтахаар нүдэнд элдэв юмс харагдаж, үзэгдээд их сонин байсан.  Нàñàí áàãà ¿åäýý áèå ìèíü ìàø èõýýð ºâäºæ, ýìíýëýã äîì÷èéí ãàçðààð ÿâñàí ÷ íàéäâàðã¿é ãýäýã ¿ãèéã ¿ðãýëæ ñîíñäîã áàéëàà.Ñ¿¿ëä íü бодоод байхад îíãîä ìèíü íàìàéã îðîîæ áàéñàí þì áàéíà ëýý, òýð ¿åä íàìàéã îéëãîæ òóñëàõ ÷ õ¿í õîâîð áàéëàà. Áè åñ õîíîã óóëàíä áÿñàëãàæ áàéæ онгодоо àâñàí.Тэр үед бөө маш ховор байсан. Хувцас эдлэлээ би өөрөө хийж, эдлэл хэрэгслүүдээ зүүдэндээ харж, өглөө нь  зурж, бүгдийг хийж байлаа.
 
 Ээж минь тува гаралтай миний өвөг эцэг цаатан байсан.Өвөг дээдэс нутаг ус, дархадын хотгор, цаатны отгодоо нэртэй, олноо хүндлэгдсэн буурайнууд байсан юм. Цаг төр хэцүү байхад нууцаар онгодоо буулгаж, явсаар эмэг эхийн онгодоо саяхан шахуу ил тод гаргаж ирсэн. Би эмгэн буурлаа зүүдэлж  өөрийн зүүдээ маш сайн манаж, эмгэн буурал минь онгодоороо дамжуулж,  надад бүх юмаа хэлж өгсөн дөө. Агуйд их удаан сууж харанхуйд байгаа юмыг нэвт хардаг болсон. Би одоо бөөлсөн хугацаагаа эргээд харахад арван найман жил болж байна. Бөө болоход удам угсаа их нөлөөлдөг. Миний үед ийм олон бөө байгаагүй, ингэж бөө болдог ч үгүй байсан. Бөөгийн багш болж байгаа хүнийг замчин гэдэг байсан.  Гэтэл одоо бөө  болох хүсэлтэй хүн ч их болж дээ.Монгол хүмүүс минь бөө болно гэдэг чинь тийм амар юм биш, 10 жил сургуульд сурдаг шиг юм ч биш. Бөөгийн өвчин, бөөгийн мэдрэмж, бөөгийн удам, онгод тэнгэр, ер нь яривал их л юм байдаг Одоо үед багш гэж нэр зүүсэн хүн нь өдөрт хэд хэдэн шавь босгож байна. Ингэж бөөгийн ариун ёс журмыг бизнес болгоод, мөнгө төгрөгний сонирхолтой хутгаад байвал үр удмаараа сүйрч, хараалын далайд живэх болно.  

АСУУЛТ:       ТА ЯГ АЛЬ ЗҮГИЙН БӨӨ ВЭ? ЕР НЬ БӨӨГИЙН ТАЛААР ЯРИАЧ.

ХАРИУЛТ:    МИНИЙ УДАМ УГСАА БОЛ ТУВА ЗҮГИЙН УДАМТАЙ, ОНГОД ТЭНГЭР НЬ ЦААТАН ХҮН БАЙНА ДАА.
 Áººãèéí ¸ñîíä Çàñäàã Ẻ, ¯çäýã Ẻ, Áàðüäàã Ẻ ãýæ ãóðâàí òºðºë áèé.Үүнд:
           - “Çàñäàã Ẻ” íü õ¿íèé çàñàõ ç¿éëèéã íü õàðæ ìýäýí, ¿éë íîì õèéäýã õ¿í.
- “¯çäýã Ẻ” íü õ¿íèé àñóóñàí ç¿éë áîëîí õóâü çàÿàã íü õýëæ ºãäºã. “¯çäýã Ẻ” бол çàñàë õèéäýãã¿é.
- “Áàðüäàã Ẻ” íü õ¿íèéã ìàõàí áèåýð íü äàìæóóëàí  ººðèéí ãàðàí äàõü ýåðýã ýíåðãэýð áàðüæ ýäãýýäýã áà ººðèéí óâèäàñ  ÷àäëàà áàéãàëü óñíààñàà àâ÷ ÷àäñàí áàéäàã.
       
Îäîîãèéí ãàð÷ áàéãàà Ẻ íàð òýíãýðýýñ òàìãàëàãäàëã¿é îíãîä áóóëãààä áàéõ þì. Èíãýæ îíãîä òýíãýðýýð òîãëîîä áàéâàë óäàëã¿é Ìîíãîëîîð ä¿¿ðýí îþóíû ñààòàëòàé õ¿ì¿¿ñ áèé áîëîõ âèé äýý. Áºº õ¿í ãýäýã ÷èíü öààíààñàà òàìãà òýìäýãòýé áàéäàã ó÷èðòàé. Ãýòýë íýã îíãîäòîé õ¿í äýýð î÷îîä ¿ç¿¿ëòýë ÷è îíãîäòîé þì áàéíà, óëàà÷ õ¿í áîëîõ ¸ñòîé, õýðýâ îíãîäîî  àâàõã¿é áîë ¿õíý ãýæ àéëãàíà. Àéñàí õ¿í ÿàõàâ äýý õóäëàà ¿íýí Ẻ áîëîõ ãýæ õàìàã ë ìºí㺺 äýìèé ¿ðíý.
Îäîî îíãîä áóóëãàæ áóé 10 õ¿í òóòìûí íýã íü çºâ îíãîä áóóëãàæ áóñàä íü  ºíººõ àëáèí, ÷ºòãºð áóóëãàæ áàéíà. Àëáèí áóóëãàâàë ýõëýýä òºðºë òºðºãñäèéã íü ñ¿éð¿¿ëæ  ýöýñò íü ººðèéã íü äóóñãàдаг.  Áàñ îíãîä ãýäýã ÷èíü  Ẻãèéí  òàëûí ç¿éë, õàðèí  ñàõèóñ ãýäýã  áóðõàíû øàøèíä õàìààðàãääàã  þì. Áè óãàà áàðüæ Ẻ áîëîîä àðâàí долоо, наймàí æèë áîëæ áàéãàà ÷ Ẻã á¿ðýí òºãñ îéëãîîã¿é ë áàéíà. Ãýòýë  ººð äýýðýý àëáèí, ÷ºòãºð áóóëãà÷иõààä íýã ë èõ òîì çàéðàí óäãàí áîëñîí ìýò áîäîõ  õ¿ì¿¿ñ îëîí áîëæ. Ýäãýýð  õ¿ì¿¿ñ ýíý ìýò÷èëýí ÿâñààð ÿâñààð ýöýñò  íü àëóóð÷èí, õóëãàé÷,хуурамч æ¿æèã÷èí áîëæ эмгэнэлтэй төгсгөл тэднийг хүлээдэг.
Асуулт: Таны хийсэн засал хэр өгөөжөө өгч байна вэ?
Хариулт: Одоо ерөнхийдөө лусын хорлол болсон бөө болно гээд буг чөтгөр болсон хүмүүсийн засал их хийгдэж байна. Жишээ нь: Галзуугийн эмнэлэгт очоод эмчилгээгүй гэсэн оноштой  ирдэг . Гэтэл тухайн хүн ямар нэгэн юмнаас сэвтсэн байх ч юмуу нэг бол үнэхээр өвөг дээдэсээс заяасан онгод тэнгэртэй , ямарваа юмнаас шалтгаалсан зүйлийг аргалж өгдөг дөө. Өвөг дээдсээс ирсэн бурхан шүтээнээ шүтэж чадаагүйгээс бурханы хилэн болсон хүмүүс байдаг. Ард түмэндээ аль болох тус болохыг л хүсч байна даа. Хүмүүс өвчин зовлонгоосоо салсандаа баярлаж талархсанаа байнга хэлдэг. Өнгөрсөн, Одоо, Ирээдүй цагийг харж хэлдэг.